Even voorstellen

Ik ben Danielle Denissen. Samen met mijn collega’s Cora Cijvat en Manon Prince geef ik les aan de Taalschool. Ik werk er twee dagen, Cora drie dagen en Manon de hele week. We zijn altijd met tweeën in de klas. Dat lijkt een luxe situatie, maar het is echt nodig. Er zijn zoveel niveau- en leeftijdsverschillen in de groep, dat een paar extra handen onmisbaar zijn.

klassituatie

Ik werkte meer dan zeventien jaar in het reguliere onderwijs, was toe aan een nieuwe uitdaging, toen ik de advertentie van Plein 013 onder ogen kreeg. Ik heb meteen gesolliciteerd en ben nu voor onbepaalde tijd gedetacheerd.
Een speciale opleiding heb ik niet gevolgd, maar ik leer veel van contacten met andere leerkrachten binnen de Taalschool. We hebben regelmatig vergaderingen en mailcontact waarin we ervaringen uitwisselen. Ook zijn er studiemomenten over een bepaald onderwerp en op dit moment volgen we de cursus Zien is Snappen.
Er zijn in de loop van de tijd werkgroepen in het leven geroepen die een bepaald didactisch probleem aanpakken. Momenteel ligt de focus op rekenen. Dat vak is zó talig. We bekijken of er methodes of materialen zijn die beter bij ons onderwijs aansluiten. Hele basale rekenbegrippen zoals het minteken - is het min of eraf? Dat is vaak al verwarrend - en de begrippen als voor en achter, zijn
niet bij iedereen bekend.
Er zijn zeven basisscholen in Tilburg waaraan een Taalschool verbonden is: basisschool De Sleutel, basisschool St. Hubertus, basisschool De Zuidwester, basisschool Jeanne d’Arc, basisschool De Vlashof en basisschool Don Sarto. De zevende Taalschool start op basisschool De Regenboog, per 7 december 2015.

Waarom zijn er maar liefst drie Taalscholen in Tilburg-Noord?

In Noord wonen naar verhouding veel vluchtelingen, omdat er beschikbare huurwoningen staan. De vluchtelingen hebben een langdurige, tijdelijke vergunning met vaak een status van vijf jaar, dus recht op zelfstandige woonruimte in afwachting van een permanente verblijfsvergunning. Elk kind kan dus met recht zeggen: ‘Ik ga naar huis.’
Ze gaan zo dicht mogelijk bij huis naar school. We hebben dezelfde schooltijden als De Vlashof en de kinderen zijn hier vijf dagen in de week, net zoals de kinderen van de andere klassen.

Vlashof-S2

Een beetje verwarrend: Taalschool of Taalklas?
De Taalklas is net als de Taalschool een initiatief vanuit Plein 013 en is bedoeld voor kinderen die de Nederlandse taal al wel spreken, maar een grote achterstand hebben op het gebied van woordenschat en van technisch en/of begrijpend lezen. De Taalklas is bedoeld voor leerlingen uit groep 4 t/m 8. Zij zijn er twee dagen in de week, op maandag en dinsdag. De overige dagen blijven zij in hun eigen groep op de basisschool.
De Taalschool, daarentegen, is een aparte groep verbonden aan een reguliere basisschool, waar de leerlingen van 6 tot en met 12 jaar les krijgen gedurende de hele week. Deze kinderen beheersen de Nederlandse taal niet of nauwelijks. Ze komen rechtstreeks uit het buitenland.

De klas in
Onze groep bestaat uit kinderen tussen de 7 en 12 jaar. Dus je kunt het met recht een heterogene groep noemen. Voor het taalprogramma Mondeling Nederlands hebben we op dit moment vier groepjes van ongeveer hetzelfde taalniveau. Er zijn vier cursussen die de kinderen moeten doorlopen. We houden met het formeren van groepjes geen rekening met de leeftijd. Wel met hun ontwikkelingsniveau. Leeftijd speelt over het algemeen niet zo’n grote rol in de Taalschool. Een kind van zeven spreekt of leest misschien beter dan een kind van elf. Zoals je ziet, zijn de kinderen enthousiast en over het algemeen geconcentreerd bezig. De resultaten zijn goed. 
De verhouding tussen mondelinge en schriftelijke taalverwerving is ongeveer fiftyfifty. Bij het schriftelijke gedeelte werkt elk kind individueel en overwegend zelfstandig en verwerkt op die manier wat het tijdens de instructiemomenten geleerd heeft. Die zelfstandige werkmomenten heb je nodig om je te kunnen concentreren op een groepje, waarmee je gaat lezen, rekenen of praten. Een gesprekje komt vaak moeizaam op gang. Sommige kinderen slaan dicht. Om je te willen uiten moet je lef hebben en fouten durven maken. Daar leer je van! Dat zeggen we vaak.
Om het startniveau van rekenen te bepalen, nemen we de instaptoets rekenen van Teije de Vos af. Dan doen we de basis lettertoets en de Veilig en Vlot kaarten van Veilig Leren Lezen. Mondeling Nederlands heeft ook toetsen, maar die nemen we niet altijd meteen in het begin af. We schalen het kind liever zelf in en wachten dus tot het einde van een van de vier cursussen. Als we merken dat het in volle zinnen praat en veel woorden herkent, beginnen we pas aan de eerste toets. Dan heeft het kind al wat zelfvertrouwen opgebouwd in het Nederlands.

Vlashof-S1l

Hoe is het contact met de ouders?
De informatie die wij met de kinderen meegeven, is in het Nederlands opgesteld en niet in de thuistaal. Onze ervaring is dat de ouders altijd wel iemand vinden die de tekst vertaalt. Iedereen komt bijvoorbeeld op de uitnodiging voor een tien minutengesprek af. Soms komt het kind zelf mee om te tolken. Maar we zien ook een vriendin of oudere broer. Meestal komen man en vrouw samen.
We doen nog geen huisbezoeken, maar dat is wel een attentiepunt voor de toekomst. De Taalscholen zijn de eerste kennismaking met het Nederlandse onderwijssysteem. Ouders zijn vanuit hun thuisland meestal niet gewend om naar school te komen en moeten daar vaak aan wennen.

Welke specifieke problemen brengen deze kinderen met zich mee?
Bij de kinderen zitten de emoties door hun nare ervaringen als vluchteling aan de oppervlakte. Maar verbaal kunnen ze die emoties moeilijk uiten. Sociaal-emotioneel gezien is het leven zwaar voor ze. Het uiten van hun emoties is een probleem, waardoor lastige situaties kunnen ontstaan.
Af en toe geven we dramalessen, doen we rollenspelletjes om ze te leren hun emoties op een geaccepteerde manier te uiten.
Enkele kinderen hebben echt professionele hulp nodig. We gaan signalen geven om ze te laten behandelen door een psycholoog of andere hulpverlener. Als het nodig is, geven we signalen door en bespreken het met de interne begeleider of in het zorgteam, zodat ze de hulp krijgen die nodig is.

Vlashof-S3

Hoe lang blijven de kinderen in de Taalschool?
We gaan uit van een tot anderhalf jaar. Maar als een kind zich grandioos ontwikkelt, kan het eerder doorstromen naar het reguliere onderwijs. Dan heb ik het vooral over jonge kinderen. Zij hebben de meeste kans om te slagen in een ‘gewone’ klas.
De oudste kinderen, vanaf 12 jaar, gaan naar het vervolgonderwijs, bijvoorbeeld het Schakelcollege (voormalige Internationale Schakelklas VO) of de Topklas.
Er blijft een middengroep over. Er zit een gat in de aansluiting met hun leeftijdsgenoten op het gebied van de Nederlandse taal. Dat haal je niet in een jaar in! Dus ook het reguliere onderwijs moet ook zijn steentje bijdragen.
Soms past een kind qua gedrag of niveau niet in het reguliere onderwijs. We kunnen het dan nog enkele maanden bij ons houden om de plek te bepalen waar het op zijn plaats is. Soms moet een intelligentieonderzoek uitsluitsel geven.

Hoe is de relatie met Basisschool De Vlashof?
We doen mee met bijna alle activiteiten op basisschool De Vlashof en voelen ons geaccepteerd en geïntegreerd. Onze kinderen spelen op het veld samen met de andere kinderen van deze school. Ook gymmen ze mee. Zo leren ze elkaar beter kennen en vinden ze makkelijker aansluiting in de pauzes. We hebben gezamenlijke thema’s als Kinderboekenweek, sinterklaas, kerst…

Slotakkoord
Dit is geweldig werk om te doen. Je ziet een kind binnen een paar weken doorschieten in het Nederlands en in zijn hele ontwikkeling. Dat is mooi.

Taalschool-overzicht

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

[Peter Vervloed]